Europejska Rada Ochrony Danych

Europejska Rada Ochrony Danych – 30. sesja plenarna: Odpowiedź EROD do organizacji pozarządowych i oświadczenia dotyczącego dekretów węgierskiego rządu i oświadczenia w sprawie art. 23 RODO

Wednesday, 3 June, 2020
EDPB

Bruksela, dnia 3 czerwca – W trakcie 30. sesji plenarnej Europejska Rada Ochrony Danych (EROD) przyjął oświadczenie dotyczące praw osób, których dane dotyczą, w związku ze stanem wyjątkowym w państwach członkowskich. Rada przyjęła również pismo w odpowiedzi na pismo od Civil Liberties Union for Europe (Związek wolności obywatelskich dla Europy), Access Now i węgierskiego związku wolności obywatelskich dotyczące dekretu węgierskiego rządu nr 179/2020 z dnia 4 maja br.

EROD przypomina, że nawet w tych wyjątkowych czasach ochrona danych osobowych musi być zachowana w odniesieniu do wszystkich środków o charakterze wyjątkowym, tym samym przyczyniając się do nadrzędnych wartości demokratycznych, przestrzegania prawa i praw podstawowych, na których opiera się Unia Europejska.

Zarówno w swoim oświadczeniu i piśmie EROD stale powtarza, że RODO ma nadal zastosowanie i pozwala na skuteczną reakcję na pandemię przy jednoczesnej ochronie praw podstawowych i wolności. Przepisy dotyczące ochrony danych już umożliwiają przeprowadzanie operacji przetwarzania danych niezbędnych do udziału w zwalczaniu pandemii COVID-19.

W oświadczeniu przypomina się główne zasady związane z ograniczeniami dotyczącymi praw osób, których dane dotyczą, w związku ze stanem wyjątkowym w państwach członkowskich:

  • Ograniczenia, które są ogólne, rozległe lub zbyt daleko idące w stopniu, w którym unieważniałyby prawo podstawowe, nie znajdują uzasadnienia.
  • Pod pewnymi warunkami art. 23 RODO pozwala ustawodawcom krajowym ograniczyć za pomocą środków legislacyjnych zakres obowiązków administratorów danych i podmiotów przetwarzających dane, a także praw osób, których dane dotyczą, pod warunkiem, że takie ograniczenie uwzględnia istotę praw podstawowych i wolności oraz stanowi niezbędny i proporcjonalny środek w demokratycznej społeczności w celu zapewnienia ochrony istotnych celów leżących w ogólnym interesie publicznym Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego, jakim jest w szczególności zdrowie publiczne.
  • Prawa osób, których dane dotyczą, stanowią istotę prawa podstawowego do ochrony danych i w związku z tym art. 23 RODO powinien być interpretowany, mając na uwadze, że ich stosowanie powinno stanowić ogólną zasadę. Jako że ograniczenia są wyjątkami od ogólnej zasady, to powinny być jedynie stosowane w ograniczonych okolicznościach.
  • Ograniczenia muszą mieć umocowanie prawne, a przepisy prawne je ustanawiające powinny być wystarczająco jasne, aby pozwoliły obywatelom zrozumieć warunki, w których administratorzy danych mają prawo je stosować. Ponadto ograniczenia muszą być przewidywalne dla osób, do których są skierowane. Ograniczenia nakładane na czas trwania, który nie został jasno określony, a także które mają moc wsteczną lub zawierają bliżej nieokreślone warunki, nie spełniają kryterium przewidywalności.
  • Sam fakt istnienia pandemii lub jakiejkolwiek innej sytuacji wyjątkowej nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla wprowadzenia jakiegokolwiek ograniczenia praw osób, których dane dotyczą; wręcz przeciwnie, każde ograniczenie musi jasno przyczyniać się do ochrony ważnego celu, jakim jest ogólny interes publiczny UE lub państwa członkowskiego.
  • Stan wyjątkowy, przyjęty w kontekście pandemii, jest warunkiem prawnym, który może legitymizować ograniczenia praw osób, których dane dotyczą, pod warunkiem że ograniczenia te będą miały jedynie zastosowanie, o ile jest to ściśle konieczne i proporcjonalne do osiągnięcia celu, jakim jest ochrona zdrowia publicznego.  Ograniczenia te muszą być ściśle ograniczone co do zakresu i czasu, ponieważ prawa osób, których dane dotyczą, mogą być ograniczone, ale nie odebrane. Ponadto gwarancje przewidziane w art. 23 ust. 2 RODO muszą mieć pełne zastosowanie.
  • Ograniczenia przyjęte w kontekście stanu wyjątkowego zawieszającego lub odraczającego stosowanie praw osób, których dane dotyczą, oraz obowiązków spoczywających na administratorach danych i przetwarzających dane bez ograniczeń w czasie oznaczałyby faktycznie powszechne zawieszenie tych praw i nie byłyby zgodne z istotą praw podstawowych i wolności.

Ponadto EROD ogłosił, że w najbliższym czasie wyda wytyczne dotyczące wdrożenia art. 23 RODO.

Uwaga dla redaktorów:

Wszystkie dokumenty przyjęte na sesji plenarnej EROD podlegają niezbędnym kontrolom pod względem prawnym, językowym i pod względem formatowania oraz zostaną udostępnione na stronie internetowej EROD po ich zakończeniu.